هر آنچه که باید از یبوست بدانید

هر آنچه که باید از یبوست بدانید

یبوست  یکی از شایع ترین مشکلات گوارشی است که میلیون ها نفر به آن مبتلا هستند. کار اصلی روده بزرگ جذب آب مواد غذایی باقیمانده، از طریق دستگاه گوارش است و مواد زائد به مدفوع تبدیل می شود. ماهیچه های روده بزرگ باقیمانده غذا را به سمت راست روده برای خروج هدایت می کنند. اگر مدفوع به مدت طولانی در در روده بزرگ بماند، عبور آن سخت و دشوار می شود. در این آنچه(هر آنچه که باید از یبوست بدانید ) من،امیرحسین سامان، به بیماری یبوست می پردازم.

چه عواملی سبب یبوست می شوند؟

رژیم غذایی ضعیف اغلب منجر به یبوست می شود.  مصرف فیبر و آب کافی برای کمک به نرم نگه داشتن مدفوع ضروری است. غذاهای سرشار از فیبر معمولا از گیاهان تهیه می شوند.فیبر اغلب به اشکال محلول و نامحلول در می آید.فیبر محلول می تواند در آب حل شود و با عبور از دستگاه گوارش، ماده ای نرم و ژل مانند ایجاد می کند. فیبر نامحلول معمولا ساختار خود را با عبور از دستگاه گوارش حفظ می کند. هر دو نوع فیبر به مدفوع متصل می شوند و آن را نرم می کنند. اندازه و وزن آن نیز افزایش می یابد که باعث می شود عبور آن راحتر باشد.

استرس، تغییر در شرایط روتین زندگی و مواردی که باعث کاهش انقباض عضلات روده بزرگ می شوند نیز می توانند منجر به یبوست شوند. علل شایع یبوست شامل موارد زیر است:

  • رژیم غذایی کم فیبر ، به خصوص رژیم های غذایی پر گوشت ، شیر یا پنیر
  • کم آبی بدن
  • عدم ورزش
  • به تأخیر انداختن مدفوع
  • مسافرت یا سایر تغییرات روزمره در زندگی عادی
  • برخی داروهای خاص مانند داروهای ضد درد
  • بارداری

بیماری هایی که منجر به یبوست می شوند

در زیر برخی از بیماری های اساسی وجود دارد که می تواند یبوست را به همراه آورد:

  • بیماری هایی مانند سکته مغزی، پارکینسون و دیابت
  • مشکلات روده بزرگ و راست روده ، از جمله انسداد روده، سندرم روده تحریک پذیر (IBS) یا دیورتیکولوزیس
  • استفاده بیش از حد  از داروهای ملین
  • مشکلات هورمونی  از جمله غده تیروئید

علائم یبوست چیست؟

تعریف هر شخص از حرکات طبیعی روده ممکن است متفاوت باشد. بعضی از افراد روزانه سه بار ممکن است مدفوع داشته باشند  و برخی دیگر سه بار در هفته. با این حال ، اگر علائم زیر را تجربه کرده اید  ممکن است دچار یبوست شده باشید:

  • کمتر از سه مدفوع در هفته
  • عبور مدفوع  به صورت سخت و خشک
  • فشار یا درد در هنگام مدفوع
  • احساس پر بودن حتی بعد از مدفوع
  • انسداد مقعد

چه کسانی در معرض یبوست هستند؟

رژیم غذایی ضعیف و ورزش نکردن از عوامل اصلی یبوست است. موارد زیر نیز می تواند به بروز و تشدید یبوست منجر شوند:

  • سن 65 سال یا بالاتر: افراد مسن تمایل به فعالیت بدنی کمتری دارند و همچنین  دارای بیماریهای اساسی نیز هستند و رژیمهای غذایی کمتری مصرف می کنند.
  • افرادی که بصورت طولانی باید استراحت پزشکی کنند: افرادی که دچار صدمات نخاعی هستند، غالبا در مدفوع کردن دچار مشکل هستند.
  • زنان و بچه ها:  زنان نسبت به مردان بیشتر درگیر یبوست می می شوند و کودکان نیز بیشتر از بزرگسالان مبتلا می شوند.
  • زنان باردار: تغییرات هورمونی و فشار بر روی روده از سمت جنین در حال رشد می تواند منجر به یبوست شود.

یبوست چگونه تشخیص داده می شود؟

بسیاری از افراد که مبتلا به یبوست می شوند با تغییر رژیم های غذایی، افزایش ورزش یا استفاده از ملین ها اقدام به درمان خود می کنند. اگر شما علائم زیر را دارید حتما باید به پزشک مراجعه کنید.

  • درگیر بودن با یبوست به مدت بیش از سه هفته
  • وجود خون در مدفوع
  • وجود درد شکم
  • وجود درد در هنگام مدفوع کردن
  • کاهش وزن
  • تغییرات ناگهانی در حرکات روده

معاینه جسمی شامل معاینه  رکتوم و آزمایش خون از شما گرفته می شود تا میزان سلول های خونی، الکترولیت ها و عملکرد تیروئید بررسی گردد. در موارد شدید، ممکن است نیاز به آزمایشات اضافی باشد تا علت علائم مشخص شود. این آزمایش ها شامل موارد زیر هستند:

بررسی با استفاده از نشانگرها

بررسی با نشانگرها که  ترانزیت کولون نیز نامیده می شود، برای بررسی حرکت غذا در روده بزرگ استفاده می شود. برای انجام این آزمایش، بیمار قرص هایی را می بلعد که حاوی مارکرهایی است که در اشعه ایکس نشان داده می شود. پس از گذشت چند روز، تعدادی پرتوی ایکس شکمی انجام خواهد گرفت تا پزشک نحوه حرکت غذا در روده بزرگ و چگونگی عملکرد عضلات را بررسی کند. در طی آزمایش ممکن است از شما خواسته شود رژیم غذایی پر فیبر بخورید.

مانومتری آنورکتال

آزمایش مانومتری آنورکتال برای ارزیابی عملکرد عضلات اسفنکتر مقعد استفاده می شود. برای این آزمایش ، پزشک یک لوله نازک را در مقعد شما وارد می کند. وقتی لوله داخل است، پزشک بالونی که سر لوله قرار دارد را باد می کند تا قدرت عضلات اسفنکتر مقعد را اندازه گیری کند و بررسی کند که آیا غضلات به درستی منقبض می شوند یا نه.

باریم انما

این تست نوعی آزمایش برای بررسی روده بزرگ است. برای این تست، شما باید قبل از آزمایش مایع مخصوصی برای تمیز شدن روده ها مصرف کنید. باریم ناحیه روده یزرگ و راست روده را برجسته می کند و به پزشک این امکان را می دهد که بهتر بتواند با استفاده از اشعه ایکس، وضعیت شما را بررسی کند.

کولونوسکوپی

کولونوسکوپی نیز آزمایش دیگری برای معاینه روده بزرگ است. در این آزمایش، پزشک روده شما را با کولونوسکوپ، برررسی و معاینه می کند. برای انجام کولونوسکوپی، باید به مدت 1 تا سه روز،رژیم غذایی مایعات را در رژیم غذایی خود قرار دهید. ممکن است پزشک از شما بخواهد که شب قبل از معاینه، ملین برای پاکسازی روده ها مصرف کنید.

نحوه درمان و جلوگیری از یبوست

تغییر در رژیم غذایی و افزایش سطح فعالیت بدنی، ساده ترین و سریعترین راه برای درمان و جلوگیری از یبوست است. تکنیک های زیر را نیز می توانید امتحان کنید:

  • روزانه یک تا دو لیتر مایعات بدون چربی و بدون کافئین مانند آب بنوشید.
  • مصرف الکل و نوشیدنی های کافئین دار که منجر به کم آبی بدن می شوند را محدود کنید.
  • غذاهای غنی از فیبر مانند میوه، سبزیجات خام، غلات سبوس دار، لوبیا، آلو و سبوس غلات را به رژیم غذایی خود اضافه کنید. میزان مصرف فیبر شما باید بین 20 تا 35 گرم در روز باشد.
  • خوردن غذاهای کم فیبر مانند گوشت، پنیر و غذاهای فراوری شده را محدود کنید
  • هر هفته حدود 150 دقیقه ( پنج بار در هفته به مدت سی دقیقه در روز) ورزش کنید. می توانید پیاده روی، دوچرخه سواری و شنا را امتحان کنید.
  • اگر احساس مدفوع کردن دارید، آن را با تاخیر نیندازید. هر چه مدفوع بیشتر در روده بماند سخت دفع می شود
  • در صورت لزوم، مکمل های تجاری فیبر را به رژیم غذایی خود اضافه کنید. فقط باید توجه داشته باشید که مایعات زیادی بنوشید. مایعات به کارآمدتر کردن فیبر کمک می کنند

از ملین ها به مقدار کم استفاده کنید. پزشک ممکن است برای مدت کوتاهی ملین برای شما تجویز کند که سبب می شود مدفوع شما نرم تر شود. هرگز بدون تجویز پزشک، بیش از دو هفته از میلین ها استفاده نکنید، زیرا بدن شما برای عملکرد مناسب روده بزرگ، به آنها وابسته می شود. منابع پروبیوتیک مثل ماست و کفیر را به رژیم غذایی خود اضافه کنید. مطالعات نشان می دهد که این تغییر در رژیم غذایی می تواند برای افرادی که یبوست مزمن دارند مفید باشد.

هشدار جدی: مقالاتی که در آنچه منتشر می شوند صرفا جهت آگاهی شما و آموزش در مورد موضوع مربوطه می باشد و در صورت بروز مشکل نباید به عنوان مرجع تصمیم گیری شما در نظر گرفته شود و مراجعه به پزشک متخصص الزامی می باشد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *